POCZĄTKI INSTYTUTU

W pierwszej połowie lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku Polska otrzymała od Związku Radzieckiego propozycję zakupu reaktora eksperymentalnego i cyklotronu. W Polsce istniały już dwa ośrodki naukowe, w których po okresie wojennym rozpoczęto rozwijanie badań z fizyki jądrowej: warszawski i krakowski. Po ostatecznej decyzji o lokalizacji reaktora w Świerku pod Warszawą, w czerwcu 1955 r. uchwałą Prezydium Rządu powołany został Instytu Badań Jądrowych (IBJ) w Warszawie/Świerku, w którym miały zostać skoncentrowane polskie badania z fizyki jądra atomowego i cząstek elementarnych. Dwa zakłady naukowe IBJ: Zakład Fizyki Cząstek Elementarnych i Zakład Radioizotopów miały siedzibę w Warszawie.

Dzięki staraniom prof. Henryka Niewodniczańskiego (1900-1968) władze wydały zgodę na lokalizację zakupionego w ZSRR cyklotronu U-120 w Krakowie.  Tak więc Zakład II IBJ: Fizyki Jądra Atomowego dostał lokalizację w Krakowie, Bronowicach. Kadra nowego instytutu rekrutowała się głownie z ośrodka badań jądrowych stworzonego po wojnie przez prof. Niewodniczańskiego na bazie zakładów fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, których część w 1953  weszła w skład Zakładu Fizyki Jądra Atomowego Instytut Fizyki PAN, na ul. Gołębiej 13. Zaraz po powołaniu Zakładu II IBJ rozpoczęła się pełna niesłychanej pasji i zapału budowa nowego kompleksu budynków zarówno dla cyklotronu jak i laboratoriów. Już w roku 1958 nastąpiło uroczyste uruchomienie cyklotronu U-120.