Forum

Zapytaj Eksperta

Zadaj nam pytanie

To miejsce przeznaczone jest dla tych, którzy nie chcą przekopywać zasobów Internetu w poszukiwaniu odpowiedzi na nurtujące ich pytania. Tu możesz zapytać o wszystko co pośrednio lub bezpośrednio wiąże się z tematyką badawczą naszego Instytutu. My postaramy się znaleźć właściwego eksperta, który odpowie Ci na łamach tego FORUM
Pisz na adres rzecznik@ifj.edu.pl

Pytania
  1. Moja Mama dostała skierowanie na badanie głowy rezonansem magnetycznym. Usłyszałem , ze jest to bezpieczna metoda obrazowania wymyślona przez fizyków. Czy mogę dowiedzieć się czegoś więcej.
    Janek, II LO Kraków

  2. Pani na lekcji od fizyki powiedziała , że oprócz neutronów istnieją również neutrina, których właściwości naukowcy starają się poznać od wielu lat ale bardzo trudno jest je zobaczyć. Jaka jest różnica pomiędzy tymi cząstkami i dlaczego neutrina są takie trudne w badaniu?
    Zosia, III Gimnazjum, Stalowa Wola

  3. Zbieram materiały do prezentacji o plazmie kwarkowo-gluonowej. Jakie warunki są konieczne do uzyskania tego stanu materii? Czy to bardziej przypomina ciało stałe, ciecz czy może gaz? Czy plazmę można go wytworzyć u Państwa w Instytucie?
    Sebastian, I LO, Tarnów

 

 

 

Odpowiedzi

  1. Moja Mama dostała skierowanie na badanie głowy rezonansem magnetycznym. Usłyszałem , ze jest to bezpieczna metoda obrazowania wymyślona przez fizyków. Czy mogę dowiedzieć się czegoś więcej.
    Janek, II LO Kraków


    Odpowiedź:

    Witaj Janku,
    obrazowanie wykorzystujące zjawisko rezonansu magnetycznego, zwane popularnie „rezonansem magnetycznym” lub bardziej fachowo tomografią magnetyczno-rezonasową jest całkowicie bezpiecznym i nieinwazyjnym badaniem diagnostycznym. Umieszczając pacjenta w magnesie i manipulując drugim zmiennym polem magnetycznym, możemy uzyskać sygnał od badanego organu (np. głowy). Sygnał ten możemy zamienić na obraz dzięki wykorzystaniu zaawansowanych operacji matematycznych oraz wykorzystując komputer. Możemy rozróżnić tkanki zdrowe od tkanek chorych. Sygnał który otrzymujemy i analizujemy to fala elektromagnetyczna o takich samych właściwościach jak fala radiowa , a więc całkowicie bezpieczna dla zdrowia.
    W 1952 roku dwóch amerykańskich fizyków Eduard Purcell i Feli Bloch zostało uhonorowanych nagrodą Nobla za odkrycie zjawiska Magnetycznego rezonansu, a ponad 40 lat później angielski fizyk Peter Mansfield i amerykański chemik Paul Lauterbur odebrali nagrodę Nobla z medycyny za wykorzystanie tego zjawiska do diagnostyki medycznej . Jeżeli chcesz więcej szczegółów odsyłam do mojej prezentacji, którą znajdziesz w zakładce Informacje dla Szkół, w dziale Prezentacje.,
    Dr Stanisław Kwieciński, Zakład Tomografii Magnetyczno-Rezonansowej, IFJ PAN
    Stanislaw.Kwiecinski@ifj.edu.pl

     
  2. Pani na lekcji od fizyki powiedziała , że oprócz neutronów istnieją również neutrina, których właściwości naukowcy starają się poznać od wielu lat ale bardzo trudno jest je zobaczyć. Jaka jest różnica pomiędzy tymi cząstkami i dlaczego neutrina są takie trudne w badaniu?
    Zosia, III Gimnazjum, Stalowa Wola

    Odpowiedź:

    Neutrony wraz z protonami występują w jądrach atomowych, są więc obecne w każdym atomie, poza atomem wodoru (w którym jądro to jeden proton). Mają masę podobną do protonu, ale nie mają ładunku elektrycznego. Składają się z jeszcze bardziej elementarnych cząstek - kwarków. Neutrony uczestniczą przede wszystkim w oddziaływaniach silnych, ale ich składniki mogą oddziaływać we wszystkich typach oddziaływań.

    Neutrina są bardzo lekkimi cząstkami elementarnymi (ok. 100 milionów razy lżejszymi od neutronu), trochę podobnymi do elektronów, ale nie posiadającymi ładunku elektrycznego. Oddziałują tylko słabo, więc choć ogromne ich ilości dolatują na Ziemię ze Słońca i z kosmosu, większość z nich bez trudu przelatuje przez całą Ziemię. Tak samo łatwo przelatują przez urządzenia, które mają je rejestrować, dlatego trudno jest je badać.

  3. Zbieram materiały do prezentacji o plazmie kwarkowo-gluonowej. Jakie warunki są konieczne do uzyskania tego stanu materii? Czy to bardziej przypomina ciało stałe, ciecz czy może gaz? Czy plazmę można go wytworzyć u Państwa w Instytucie?
    Sebastian, I LO, Tarnów

    Odpowiedź:

    Witaj Plazma kwarkowo-gluonowa to materia o gęstości wielokrotnie przewyższającej gęstość jądra atomowego. Była "normalnym" stanem materii we wczesnym stadium ewolucji Wszechświata. W warunkach laboratoryjnych może być wytworzona jedynie w maleńkiej objętości w zderzeniach jąder przyspieszonych do wielkiej energii, co jest możliwe tylko w wielkich akceleratorach. W takim zderzeniu dochodzi do wyzwolenia energii i jej zamiany w cząstki, co pozwala uzyskać wystarczającą gęstość energii. Choć początkowo przypuszczano, że plazma kwarkowo-gluonowa będzie miała właściwości gazu, okazało się, że przypomina ciecz, ale o niezwykle małej lepkości. Fizycy z IFJ zajmowali się badaniem zderzeń jąder od lat w eksperymentach na akceleratorze SPS (eksperyment NA49) i RHIC (eksperyment PHOBOS) a obecnie na Wielkim Zderzaczu Hadronów (LHC - eksperymenty ALICE i ATLAS).
    Nieco więcej informacji można znaleźć na stronach oddziału Fizyki i Astrofizyki Cząstek (NO1) www.ifj.edu.pl/dept/no1/nz14/Atlas/index.php